ABD`nin en iyi hastanesi Johns Hopkins uzmanlarından Profesör Peter Kwiterovich kalp hastalıkları ve kolesterolle ilgili her şeyi ödüllü kitabında anlattı. Çalışmanını tümünün yer alacağı bu dizide kalbiniz için yapmanız gerekenlerin tamamını öğreneceksiniz
Kalp krizinin en önemli nedeni olan kolesterolle ilgili bugüne kadar birçok şey söylendi. Elinize aldığınız her gazete ve dergide kalp sağlığı ve kolesterolle ilgili haberler okuyabiliyorsunuz. Ancak kolesterolün kendisi bile başlı başına karmaşık bir terim . İyi kolesterol ve kötü kolesterol nedir? Kolesterol sağlığınız için nasıl faydalı olabilir? Kalp hastalığı genlerinizde varsa bunun önüne geçebilir misiniz? İlaçlar tedavide ne kadar etkili? Ne kadar egzersiz yapmalısınz? Balık yemek gerçekten işe yarıyor mu? Bunlar ve daha bir çok sorunun cevabını bu yıl 14`üncü kez Amerika `nın en iyi hastanesi seçilen Johns Hopkins Hastanesi uzmanı Profesör Peter Kwiterovich yazdı. Bu yazı dizisinde kalp hastalığı ve kolesterolle ilgili tüm soruların cevabını bulacaksınız.
Çocuklar da tehlikede mi?
Kolesterolü ve kalp krizini anlamak ve gerekli önlemleri alabilmek için önce bu hastalığın ne kadar tehlikeli olduğunu iyi anlamalısınz. Doktor Kwiterovich`in iki hastası Barbara ve Tracey 10 yıl boyunca tedavi görmüş olmalarına rağmen henüz 15 yaşındayken kalp krizi geçirerek öldü. Genç kızların kalbi kolesterole yenik düşmüştü. Bugün çocukların yüzde 25`inin kolesterol seviyesi olması gerekenden yüksek, yetişkinlerin yarısının kolesterolü olması gereken maksimum seviyenin üzerinde. Dörtte biri ise yüksek kalp hastalığı riski taşıyor.
Beslenme ne kadar önemli?
Kolesterolün bu yaygın ve öldürücü etkisinin nedenleri ise çok değişik. Beslenme alışkanlıkları tabi ki bu nedenlerin başında geliyor. Yağ oranı yüksek bir diyet, çok fazla şeker tüketilmesi ve yeteri kadar lif yenmememsi son 50 yılda kolesterol seviyelerini iyice yükseltti. Üstelik insanlar artık her yere arabalarıyla gidiyor, egzersiz de yapmıyor. Hareketsizlik kolestrolün en büyük düşmanı olarak gösteriliyor. Bu iki nedenin dışında ailede kolesterolün genetik olması da ölümcül olabiliyor . Peki kolesterol tam olarak nedir ve neden kalp krizine yol açıyor?
Kolestrolün hiç faydası yok mu?
Kolesterol mumlu ve yağa benzeyen yapısıyla vücudun her hücresinde bulunan bir maddedir. Yağların sindirilmesini, hücre çeperinin kuvvetlendirilmesini ve hormon üretilmesini sağlar. Yani kolesterol aslında zararlı değil yararlıdır. Ancak kanda çok fazla kolesterol birikmeye başladığında bu tehlikeli hale gelir. Çünkü kolesterol seviyesi çok yükseldiğinde ana damarlar tıkanmaya başlar. Damarda biriken kolesterol, adrenalinin etkisiyle ya da kendiliğinden dağılır. Kan da dağılan kolesterol parçalarıyla karşılaşınca pıhtılaşır. Büyük bir kan pıhtısı damarı tıkayarak kalbe oksijen gitmesini engeller ve kalp krizine yol açar .
Her zaman tespit edilebiliyor mu?
Ancak riski artıran kolesterol birikintisinin büyüklüğü değil yapısıdır. Birikinti sert ve kuruysa parçalanması zorlaşır. Ancak yumuşak, yağlı bir maddeyle doluysa bu, birikintinin her an parçalanabileceği anlamına gelir. Bu tip birikintiler genelde damar tıkanıklığına bile neden olmaz ve boyları küçüktür. Bu nedenle bazen tamamen sağlıklı gözüken kişiler bile kalp krizinden ölebilir. Damarın biriken kolesterolün baskısıyla yırtılması ya da kalbin stres, yorgunluk gibi nedenlerden çok fazla çalışması da kalp krizine neden olabilir. İyi kolesterolü yükseltmek için 1200 kalori yakmak yetiyor İyi kolesterol HDL `yi yükselterek kalp krizi riskini azaltabilirsiniz. İşte birkaç ipucu:
* 3 Haftada en az 11 kilometre koşun. Ya da herhangi bir egzersizle haftada 1200 kalori yakın.
* Kilo verin. Kaybettiğiniz her kilo yağ için iyi kolesterolünüz yüzde 2 yükselir.
* Yağ yemeden önce egzersiz yapın. Missouri Üniveristesi`nde yapılan bir araştırma, bol yağlı öğünlerden önce düzenli olarak egzersiz yapmanın iyi kolesterol HDL `yi yükselttiğini kanıtladı. Egzersiz yağları temizleyen bir enzim salgılanmasını sağlar. Bu da HDL `nin daha çok üretilmesini tetikler.
* Sigara içmeyin. Vanderbilt Üniversitesi uzmanları sigarayı bırakanların yalnızca bir hafta sonra HDL seviyelerinde yüzde 7`lik artış olduğunu ortaya koydu.
* Şeker, patates, un ve beyaz pirinçten uzak durun. Kan şekeri seviyesinin hızlı yükselip düşmesine neden olan bu besinler HDL seviyenizi düşürür.
İyi ve kötü kolesterolün farkı?
Kolesterol ve diğer yağlar kanda erimedikleri için lipoprotein denen paketler halinde karaciğere taşınırlar. Bunlar iki cinstir: LDL (kötü kolesterol) ve HDL (iyi kolesterol) kolesterol. LDL kolesterol kanda kolesterolü taşıyan başlıca pakettir. Kanda yüksek olduğu zaman damarların içyüzüne yapışıp buralarda plaklar oluşturur, damar tıkanıklığı riski artar. HDL damarlarda kolesterol birikimini önler. HDL `si yüksek olanlarda kalp hastalığının daha az olduğu kanıtlanmıştır.
İşte kalbinizin dostu bir salata
Bu salatayı gönül rahatlığıyla öğün olarak ya da daha küçük porsiyonlarla yemeğinizin yanında yiyebilirsiniz. Malzemeleri büyük bir kasede karıştırıp buzdolabında saklayın.
Bezelye salatası
* 1 kilo bezelye, 1 marul
* 1/4 kase dilimlenmiş soğan
* 1/2 kase kereviz sapı
* 6 adet dilimlenmiş zeytin
* 1 çorba kaşığı sirke
* 5 çay kaşığı diyet mayonez
Neleri içeriyor?
Toplam yağ: 2.9 miligram Doymuş yağ: 0.2 miligram Kolesterol: 2 miligram Kalori: 110
Karbonhidrat: 16 miligram Protein: 5 miligram Haber : Pınar ERSOY
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder