AYÇİÇEĞİ

AYÇİÇEĞİ

Anavatanı bilinmeyen ayçiçeği, ülkemizde günebakan olarak da bilinir. Dünyada soya ve yerfıstığından sonra üçüncü sırada yağ bitkisi olarak yetiştirilen ayçiçeğinin, çiçeklerinden, yaprağından ve çekirdeklerinden yararlanılır. İçeriğinde, sabit yağın yanı sıra, gliserik asit, linoleik ve oleik asit bulunan ayçiçeği, ayrıca yoğun olarak E ve B 1 vitaminiyle birlikte, lif de içerir. Doğal besinler arasında en çok E vitamini içeren ayçiçeği, kalp dostu olarak bilinir. Faydaları nelerdir? · Kötü kolesterolü düşürür, kan pıhtılarının damarları tıkamasını önler. · E vitamini nedeniyle, yaşlanmanın etkilerini azaltır. · İçerdiği antioksidanlar sayesinde vücudun direncini artırır. · Ayçiçeğinin çekirdekleri, göğsü yumuşatır, balgam söktürür. · Ayçiçeği çekirdekleri, sindirim sistemini rahatlatıp, mide gazlarına ve ishale iyi gelir. · Çiçekleri toz haline getirilip içildiğinde, iltihapların kurumasına yardımcı olur. · Çiçek ve yaprakları, ateş düşürür.

Kalp krizi, diyetle nasıl önlenir?

Kalp krizi, diyetle nasıl önlenir?

İnsan yaşamını tehdit eden kalp krizi, sağlıklı ve dengeli bir beslenme planı ile önlenebilir. Koroner kalp hastalıkları beraberinde; şeker, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi hastalıkları da getirir. Kalp krizi geçirmiş pek çok hasta, aynı zamanda bu tür hastalıklarla da boğuşur. Gerek kalp krizi geçirenler, gerekse kalp krizi riski taşıyanlar, yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri için özel bir diyet uygulamak zorundadırlar. Mutlaka beslenme ve diyet uzmanıyla birlikte hazırlanan bu diyet; kolesterolden uzak, tansiyonu düşürücü, şeker hastalığını kontrol edebilecek şekilde hazırlanmalıdır. Kolesterol ve kalp krizi Kolesterol vücudumuzun tüm hücrelerinde bulunan, karaciğer tarafından üretilen mum benzeri bir yağdır. Sadece hayvansal besinlerde bulunan kolesterol, insan vücudunda az miktarda bulunursa, pek çok önemli işlevi yerine getirir. Fakat özellikle koroner kalp damarlarında yükselen kolesterol, birikerek damar sertliğine neden olur. Damar sertliği ise kalp krizine yol açar. İki türlü kolesterol vardır. Halk arasında iyi huylu kolesterol adı verilen HDL, kötü huylu kolesterol olarak tanınan LDL ve VLDL’dir. HDL, LDL ve VLDL’nin oranları, kalp krizinin başlıca nedenlerinden birisidir. Sağlıklı bir insanın; Toplam kolesterolü, 200 mg/dl’nin altında, HDL kolesterolü 45-50 mg/dl’nin üzerinde, LDL kolesterolüyle birlikte VLDL kolesterolünün toplamı; 150-155 mg/dl olmalıdır. Bu oranların değişmesi, kalp krizine davetiye çıkartır. Yüksek tansiyon ve kalp krizi Tansiyonun ani yükselmesi ile plakla tıkalı olan damarlardan bir yağ zerresi kopup, koroner damarları veya beyin damarlarını tıkayabilir. Eğer tıkanan damar koroner damarsa kalp krizine, beyin damarıysa inmeye yani felce yol açar. Şeker hastalığı ve kalp krizi Şeker hastalarında damar elastikiyeti ve dolaşım sistemi, şeker ayarının bozulması ile zarar görür. Bu zarar nedeniyle damarın iç yüzeyi bozulur. Özellikle koroner kalp damarlarında oluşan bu bozulma, kanın kalbe ulaşmamasına, yani kalp krizine yol açar. İlaç ve diyetle kontrol altına alınmayan şeker hastalarının, koroner kalp hastalıklarına yakalanma riski oldukça yüksektir. Tedavi edilmeyen şeker hastaları zamanla, stend veya açık kalp ameliyatı geçirmek zorunda kalabilirler. Kalp hastalarının çoğu, şeker hastası olduklarını sonradan veya ameliyat sırasında öğrenir. Son öğrenilen hastalık, öncesinden daha kıymetli gibi gelir ve hastalar ne yapacaklarını şaşırırlar. Bu durumda mutlaka bir diyet uzmanına başvurmalılar. Şeker hastalığı teşhisi konulan tüm kalp hastalarının özel bir diyete ihtiyaçları vardır. Sağlıklı insanların uyguladığı diyetler, hastalıklarını tedavi etmek yerine daha kötü sonuçlara yol açabilir. Kalp sağlığınızı beslenmeyle nasıl düzeltirsiniz? · Kandaki toplam kolesterolünüzü, HDL ve LDL‘nizi düzenli olarak ölçtürün. · Tansiyonunuz yüksekse, vakit kaybetmeden doktora başvurun. Tansiyon ölçülerinizi, varsa daha önceden yapılan kan tahlillerinizi ve ilaçlarınızı yanınızda götürün. · Yemeklerinizde sıvı yağ, özellikle de zeytinyağını kullanın. · Kilonuzu ideal kilonuzda tutmaya gayret edin. · Sigara içiyorsanız bırakın. · Alkol kullanıyorsanız azaltın. · Beyaz eti tercih edin. Etlerin görünen yağlarını ayıklayarak pişirin. Balığı kızartmadan tüketin. Tüm etleri günde 3 parçadan fazla tüketmeyin. · Süt, yoğurt, peynirin yağı azaltılmış olanlarını tercih edin. · Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketin. Elma, armut gibi kabukları yenilebilen meyveleri soymayın. · Haftada en az 2 kez, et yerine kurubaklagil tüketin. · Haftada 1-2 kez, 1 dilim peynir veya 1 köfte kadar tavuk eti yerine, bir tam yumurta yiyin. · Yemeklerinizi kızartmadan veya kavurmadan pişirin. · Pasta, krema , hamur işleri ve şarküteri ürünlerini, yağ oranı yüksek olduğu için olabildiğince sınırlı tüketin. · Ekmekte, posası yüksek tam buğday, kepekli, çavdar ekmeği tüketin. · Ceviz, fındık, badem gibi yağlı tohumlarınıkaselerce yemeyin, ölçülü tüketin. Günde 1 ceviz, 8 fındık ve 5 bademden fazlasını tüketmeyin. Sıvı yağların çok tüketilmesi de kan yağlarınızın yükselmesine neden olur. · Sakatat veya organ etlerini tüketmeyin. · Sizin kan yağlarınız yüksekse, çocuklarınızı da kontrol ettirin. · İyi huylu kolesterolü artırmanın en önemli yöntemi, haftada 4 gün 45 dakika düzenli yürüyüştür. Eğer kalp hastası iseniz, aktivite düzeninizi doktorunuzla belirleyin. En çok yapılan hata, kilolu kalp hastaları zayıflamak uğruna kendilerini spor salonlarına atarak ve saatlerce egzersiz yapmalarıdır. Bu durumda kalpleri daha çok yorulur. Lütfen sınırlı sürede ve çok ağır olmayan egzersizler yapın. · Kan yağlarınız yüksekliğinde, iki basamaklı diyet uygulanır. İkinci basamak olan kolesterol veya atereskleroz kalp hastalıkları diyeti oldukça kısıtlıdır. Mutlaka diyet uzmanı tarafından kişinin; yaş, kilo, kan bulguları, başka hastalıkları (diyabet, gut) gibi faktörler göz önüne alınarak hazırlanmalıdır.Diyetle elde edilen sonuç istenilen düzeyde değilse, mutlaka ilave ilaç tedavisi gereklidir. · Kalp hastalarında genellikle yüksek tansiyon problemi de olur. Yüksek tansiyonluların tuzu azaltıp, eğer şeker hastası değillerse, taze meyve ve sebzeyi artırmaları gerekir. Yüksek tansiyonunuza dur deyin! · Bir yandan kalp hastası olup, diğer yandan şeker hastalığı tanısı konulan hastalar, hem kan kolesterollerini hem de şekerlerini kontrol altına alacak bir diyet uygulamalıdır. Uzman bir diyetisyenden yardım alarak, tüm hastalıkları göz önüne alınıp, özel bir diyete başlamalıdırlar. Diyabetle barışık nasıl yaşanır?

***KOLESTROL DÜŞMANI BESİNLER***....

---

***KOLESTROL DÜŞMANI BESİNLER***.... Derleme:Hüsem ERKAYA Orman Mühendisi. *KOLESTROL NEDİR...??? Kolesterol yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. Kolesterol beyin, sinirler, kalp, bağırsaklar, kaslar, karaciğer başta olmak üzere tüm vücutta yaygın olarak bulunur. Vücut kolesterolü kullanarak hormon (kortizon, seks hormonu....), D vitamini ve yağları sindiren safra asitlerini üretir. Bu işlemler için kanda çok az miktarda kolesterol bulunması yeterlidir. Eğer kanda fazla miktarda kolesterol varsa bu kan damarlarında birikir ve kan damarlarının sertleşmesine, daralmasına (arteriyoskleroz) yol açar. Arteriyosklerozda damar duvarında biriken tek madde kolesterol değildir; akyuvarlar, kan pıhtısı, kalsiyum... gibi maddeler de birikir. Toplumda arteriyoskleroz için damar sertliği, damar kireçlenmesi gibi ifadeler de kullanılmaktadır.Damarlar tüm vücutta yaygın olarak bulunur ve kalp, beyin, böbrek... gibi organlara kan taşıyarak bu organların görev yapmasını sağlar. Kolesterol hangi organın damarında birikirse o organa ait hastalıklar ortaya çıkar. Örneğin; kalbi besleyen atardamarlarda (koroner arterler) kolesterol birikimi olursa göğüs ağrısı, kalp krizi gibi sorunlar oluşur. Böbrek damarlarında kolesterol birikimi yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliğine yol açabilir. *İyi kolesterol-Kötü kolesterol... Kolesterol, yağımsı bir maddedir. Normal koşullarda, yağ suyun içinde çözünmez. Kolesterol de su özelliklerini taşıyan kanda normal koşullarda çözünmez. Kolesterol, kanda çözünmesi ve taşınması için karaciğerde bir protein ile birleştirilir (paket edilir). Bu kolesterol ile protein birleşimine lipoprotein adı verilir. Değişik tipte lipoproteinler vardır:1.LDL (low density lipoprotein, düşük yoğunluklu lipoprotein): Kötü huylu kolesteroldür.2.HDL (high density lipoprotein, yüksek yoğunluklu lipoprotein): İyi huylu kolesteroldür.HDL ve LDL kolesterolden başka lipoproteinler de vardır. Yağ metabolizması bozukluğu olan hastaların yaptırdığı diğer bir kan incelemesi de trigliserid ölçümüdür. Trigliserid de kolesterol gibi kanda çözünen bir yağdır. Kan trigliserid düzeyi ile arteriyoskleroz arasındaki ilişki kolesterol kadar belirgin değildir. *İyi kolesterol-Kötü kolesterol... Kanda kolesterol ve LDL-kolesterolün yüksek olması hasta için risk taşır. HDL-kolesterolün düşük olması da bir risktir. 20 yaşın üzerinde Kan kolesterol düzeyi 200 mg/dl'nin altı istenilen düzeydir. 200-239 mg/dl arası sınırda yüksek'tir. 240 mg/dl'nin üstü ise yüksektir. Kan LDL-kolesterol düzeyi 130 mg/dl'nin altı istenilen düzeydir. 130-159 mg/dl arası sınırda yüksek'tir. Kan HDL-kolesterol düzeyi 35 mg/dl'nin altı düşüktür. Kanda Kolesterol >200 mg/dl veya LDL-kolesterol>130 mg/dl veya HDL-kolesterol <35>RİSK FAZLADIR HDL-kolesterol yükseldikçe risk azalır. Ortalama HDL-kolesterol düzeyi kadında 55 mg/dl ve erkekte 45 mg/dl'dir yani kadınlar bu yönden daha şanslıdır. -------------------------------------------- Kan trigliserid ölçümüne göre sınıflandırma <> Normal 200-400 mg/dl ----> Sınırda yüksek 400-1000 mg/dl ----> Yüksek > 1000 mg/dl ----> Çok yüksek Kanda kolesterolün yüksek olması bir yağ metabolizması bozukluğudur. Yağ metabolizması bozukluğundan şüphe edilen bir hastada yapılması gereken kan alınarak öncelikle kolesterol, LDL-kolesterol, HDL kolesterol ve trigliserid düzeyi ölçülmesidir. Tedaviye karar vermeden önce bu değerler en az 2 kere ölçülmelidir.Tedavi düzenlenirken öncelikle LDL-kolesterol düzeyleri temel alınmalıdır. *Kolesterol niye yükselir?... Kanda kolesterol düzeyini etkileyen çok sayıda faktör vardır. Bu faktörlerin bazıları önlenebilir niteliktedir. Bunlardan bazıları: 1.Kalıtımsal Faktörler 2.Gıdalar 3.Şişmanlık 4.Stres gibi faktörler kolesterolü ve kötü huylu kolesterolü yükseltir.Düzenli egzersiz iyi huylu kolesterolü yükseltir ve kötü huylu kolesterolü azaltır.60-65 yaşa kadar yaşla birlikte kolesterol düzeyi artar. Kadınlarda menopozdan sonra kolesterol düzeyi artar. *Kolesterol yükselmesine yol açan hastalıklar... Bazı hastalıklarda kolesterol düzeyi yükselir. Bu hastalıkları ikiye ayırarak incelemek mümkündür: 1.Kalıtsal yağ metabolizması hastalıkları Hipotiroidi: Tiroid bezinin yetersiz çalışması. Karaciğer hastalıkları Nefrit: Böbreğin mikrobik olmayan iltihabi hastalıkları Şeker hastalığı Şişmanlık Bazı ilaçlar Diğer hastalıklar Kolesterolün önemi nedir? Kalp ve damar hastalıkları Türkiye'de ve diğer ülkelerde ölüm ve kalıcı sakatlıklara yol açan yaygın sorunlardır. Türkiye'de 6 milyon kişide kan kolesterol düzeyi sınırda yüksek (200-239 mg/dl) ve 2 milyon kişide yüksektir (240 mg/dl). Gelişmiş ülkelerde ölüm nedenleri arasında kalp ve damar hastalıkları ilk sıradadır ve yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, şişmanlık gibi sorunların düzeltilmesi ile bu ölümler önlenebilir veya geciktirilebilir. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü kalp ve damar hastalıklarını 1 numaralı insanlık düşmanı ilan etmiştir.Kalp ve damar hastalıklarını kolaylaştıran faktörlere kardiyovasküler risk faktörleri adı verilir. Kanda kolesterol ve LDL-kolesterolün yüksek olması hasta için risktir ve kolesterol yüksekliği bir kardiyovasküler risk faktörüdür. HDL-kolesterolün düşük olması da bir risktir. Bu riske sahip hastalarda kalp krizi, felç, damar tıkanması, böbrek yetmezliği gibi hastalıkların ortaya çıkma olasılığı daha fazladır. Kardiyovasküler Risk Faktörleri Kolesterolü yüksek hastalarda, kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve mümkünse değiştirilmesi, tedavinin temel noktalarından birisidir. Kolesterolü yüksek hastalarda, kolesterol yüksekliği dışındaki kardiyovasküler risk faktörlerine de sık rastlanır ve bu kardiyovasküler risk faktörlerinin düzeltilmesi ile kardiyovasküler kalıcı hasar ve ölüm riski kesin olarak azaltılır. Aşağıda kardiyovasküler risk faktörleri özetlenmiştir: Hipertansiyon Lipid (yağ) metabolizması bozukluğu, Kolesterol yüksekliği Sigara Diyabetes mellitus (şeker hastalığı) Şişmanlık Fiziksel aktivite azlığı ve sedanter yaşam Yüksek hematokrit (kanda çok fazla hücre bulunması) Artmış trombojenik faktörler (kanı pıhtılaştıran faktörler ) İleri yaş Erkek cinsiyet Aile öyküsü Tip A kişilik yapısı (mükemmeliyetçi, obsesif hırslı ve gergin kişilik) Östrojen eksikliği Alkol yoksunluğu (alkol bağımlılığı) Fibrinojen yüksekliği Ürik asit yüksekliği Lipoprotein (a) Belirgin beyin, kalp, böbrek veya damar hastalığı Hipertansiyon, her yaş, cins, ırk için önemli bir kardiyovasküler risk faktörüdür ve hem büyük hem küçük tansiyonun yükseldikçe kardiyovasküler risk artmaktadır. Hipertansiyon tedavisi ile kardiyovasküler risk azalmaktadır. Lipid (yağ) metabolizması bozuklukları, majör ve düzeltilebilir kardiyovasküler risk faktörlerinden birisidir. Yapılan tüm büyük çalışmalarda serum kolesterol düzeyi ile kardiyovasküler risk arasındaki ilişki gösterilmiştir. HDL-kolesterolün düşüklüğü de bir kardiyovasküler risk faktörüdür. Diyetin kolesterol içeriği ile kardiyovasküler risk arasında da doğrudan ilişki vardır. Şişmanlık ile koroner arter hastalığı arasındaki ilişki birçok çalışmada gösterilmiştir. Ancak şişman hastalarda, hipertansiyon, fiziksel aktivite azlığı, diyabetes mellitus (şeker hastalığı) ve lipid metabolizması gibi diğer kardiyovasküler risk faktörlerine da daha sık rastlanır ve bu kardiyovasküler risk faktörler, şişmanlığın bağımsız etkisini maskeleyebilir. Günümüzde şişmanlık tanım ve sınıflandırmasında beden kitle indeksi kullanılmaktadır.Beden kitle indeksi=Beden ağırlığı(kg)/Boy(m)2 formülü ile hesaplanır.Örneğin vücut ağırlığı 85 kg, boyu 1.74 m olan bir insanda;Beden kitle indeksi=85/1.74x1.74=28'dir.Beden kitle indeksine göre kilo durumu aşağıda özetlenmiştir.<18.5>40 Tehlikeli şişmanYukarıdaki örnekteki kişi gürbüzdür. Yüksek kolesterolün vücuda verdiği zararlar Kanda aşırı miktarda bulunan kolesterol yavaş yavaş (yıllar içinde) damar duvarında birikir. Bu birikim sonucu o damarda daralma, tıkanma ortaya çıkar. Bu durum bir su borusunda pisliklerin birikmesine benzetilebilir. Kolesterol hangi damarda birikmişse o damarla ilişkili sorunlar ve hastalıklar ortaya çıkar.Kolesterol yüksekliğinde belirti ve bulgular çoğu zaman ani kolesterol yükselmesine bağlı değildir, uzun süreli kolesterol yüksekliğinin damar duvarında kolesterol birikmesine yol açmasının sonucudur. Yani kolesterolünüz şu andaki değerinin 2-3 katına yükselse ve 3-4 saat yüksek kalsa size bir zararı olmaz. Asıl sorun sizde daha önce uzun süreli kolesterol yüksekliği olmasıdır.Kalbi besleyen damarlarda (koroner arter) kolesterol birikimi bu damarlarda tıkanma ve daralmanın sonucu göğüs ağrısı, kalp krizi ve kalp yetmezliği gibi sorunlara neden olur. Bunların sonucu hasta koroner by pass ameliyatı (cerrahi olarak darlığın ortadan kaldırılması) veya anjiyoplasti (balonla daralmış koroner arterin genişletilmesi) işlemine ihtiyaç duyabilir.Beyini besleyen boyun damarlarında kolesterol birikimi olması felçlere, konuşma bozukluklarına, dengesiz yürümeye, bilinç kaybına yol açar.Böbrek damarlarında kolesterol birikimi yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliğine yol açabilir.Ana atardamarda (aort) kolesterol birikimi de tehlikelidir. Buradan kopan kolesterol birikintileri daha küçük damarları tıkayarak çok değişik sorunlara yol açabilirler: Bağırsağı besleyen damarları tıkayarak bağırsak ölümüne, göz damarlarını tıkayarak körlüğe, bacak damarlarını tıkayarak gangrene... yol açabilirler. Kolesterol yüksekliğine bağlı sorunlar ortaya çıktığı zaman hasta geç kalmış olabilir; bu nedenle kolesterol yüksekliğini önlemek, yükselmişse düşürmek çok önemlidir.

***KOLESTROL DÜŞMANI BESİNLER***.... *Kollestrol Hakkinda.... Kolesterol, hayvansal kaynaklı besinlerin bünyesinde bulunmaktadır ve vücudumuzda karaciğerimiz tarafından üretilebilen yağ benzeri bir maddedir. Kanda kolesterol seviyesi yükseldiğinde damarların içine yapışıp plaklar oluşturur ki bu da kalp için tehlike alarmı verilmesine yol açar. Dengeli olmalıdır... Bir de kafamızı karıştıran iyi huylu kolesterol (HDL kolesterol) ve kötü huylu kolesterol (LDL kolesterol) terimleri vardır. İyi huylu kolesterol; kolesterolün damar ve dokularda birikmesini engeller, dışarı atılmasını sağlar. Kötü huylu kolesterol ise tam tersi plaklar şeklinde birikmesine yardımcı olur. İyi huylu ve kötü huylu kolesterolün vücudumuzda dengede olması gerekir. İyi huylu kolesterolün düşük olması kişiler için risk faktörü oluşturur. Ailesel olarak bu riske sahip kişilerde kalp krizi, damar tıkanıkları ve kalp yetmezliği gibi hastalıların ortaya çıkmasına yol açar. Bu noktada ailenizde kolesterol sorunu varsa mutlaka sağlıklı beslenmeye özen göstermeniz, sigara içmemeniz ve spor yapmanız gerekir ki bu riskten uzaklaşabilesiniz. Yağlara dikkat! Kan değerlerimiz de kolesterolün yükselmesine önemli ölçüde neden olur. Başta ailesel faktörler, beslenme alışkanlıkları, stres düzeyi bu değerlerin olumsuz yönde yükselmesini etkiler. Diyet sırasında kullanılan yağlar da önem kazanır. Doymuş yağ dediğimiz hayvansal yağların tüketiminin kaldırılması, damarları tıkayıcı özelliği nedeni ile margarin kullanımının olmaması, zeytinyağ-fındık yağı ile ayçiçeğimısır özü-soya yağlarından birinin karışım halinde kullanılması iyi huylu kolesterol-kötü huylu kolesterol seviyesini dengeler. Basından...Basından...Seçmeler... ***KOLESTROL DÜŞMANI BESİNLER***.... Siyah çikolata olarak da bilinen bitter çikolata, sütlü çikolataya göre 3 kat daha fazla vücuda yararlı antioksidan içeriyor. Bu antioksidanlar, kan pıhtılarının birbirine yapışarak büyümesini engelliyor ve damarlarda tıkanıklığı önlüyor. CEVİZ-BADEM-FINDIK E vitamini, magnezyum ve bakır içeren ceviz ve badem kalp sağlığının en önemli koruyucularından. Omega 3 açısından da zengin olan ceviz ve badem kalorili besinler oldukları için doktorlar bunları salataya ya da yoğurda karıştırarak az miktarda yemeyi tavsiye ediyor. YAĞLI BALIKLAR Somon, ton ve sardalye gibi balıklarda bolca bulunan omega 3 yağ asitleri kötü kolesterolü düşürüyor. SOYA Et ve peynir gibi hayvansal ürünlere alternatif olarak gösterilen soya, vücuttaki kolesterole dönüşen doymuş yağ oranını azaltıyor. ELMA C vitamini ve lifli proteinler içeren elma bir ay boyunca her gün iki adet yendiğinde, HDL (iyi kolesterol) seviyesi artmaya, LDL (kötü kolesterol) seviyesi ise düşmeye başlıyor. KOLESTROL DÜŞMANI BESİNLER FASÜLYE En fazla lif içeren besinlerden olan fasülye günde bir tabak yendiğinde kolesterolü 6 haftada yüzde 10 düşürüyor. YULAFLI BESİNLER Yulaflı besinlerde bolca bulunan lifler, ince bağırsakta kolesterol moleküllerine yapışarak, kolesterolün kana karışmasına fırsat bırakmadan, doğal yollarla vücuttan atılmasını sağlıyor. PORTAKAL Vitamin zengini portakal ve diğer turunçgiller, içerdikleri flavonoid adlı antioksidanlar sayesinde kalp ve atardamarların zarar görmesini önlediği gibi kolesterolü düşürüp, mide ve yemek borusundaki kanser riskini de azaltıyor. SARIMSAK Günde 3 diş sarımsak, kolesterol parçacıklarının atardamar duvarlarına yapışmasını önleyerek buralarda plaka oluşmasını engelliyor. *Biberiyeli Çay (Kollestrol-Tansiyon İçin)... Yüksek Tansiyonda Kalp damar rahatsızlıklarında Kandaki yağlanmayı önler.Kan şekerini dengeler.Kalp ritmini düzenler.Sinirsel kalp çarpıntılarını önler. KULANIM ŞEKLİ:Yemeklerden 20dk önce 3 öğün aç karnına 1 tatlı kaşığı alınması tavsiye edlir. Kollestrolü doğal yolla düşürün İşte kolesterolü doğal yolla düşüren bitki ve sebzeler: ------------------------------------------- Keten tohumu yağı, ceviz, fındık, zeytin, soya ürünleri, kırmızı biber, sarımsak, soğan, havuç, enginar, brokoli, domates, maydanoz, limon, elma, greyfurt,portakal, limon ve tahılların, kalp-damar hastalıklarına yol açan kolesterolün düşürülmesinde faydalı olduğu bildirildi. ------------------------------------------- Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Utku Çopur, fazlası damar sertliği ve tıkanıklığına neden olan kolesterolün vücutta hormon, D vitamini ve yağları sindiren safra asitlerinin üretiminde kullanıldığını söyledi. Diyette posalı besinlere bol miktarda yer verilmesi, meyve-sebzenin daha çok tüketilmesi ve kızartmalardan uzak durulmasının önemine işaret eden Çopur, yulaf, arpa ve pirinç kabuğunda bulunan posanın, karaciğerde kolesterol sentezini engelleyerek, kan kolesterolünün düşürülmesinde etkili olduğunun kanıtlandığını vurguladı. Kolesterole karşı kuru fasulye!... Milli yiyeceğimizin meğer ne çok marifeti varmış da bilmiyormuşuz. Ekim ayını kolesterole karşı bilgilendirme kampanyalarına ayıran ABD'deki Diyetisyenler Birliği, kuru fasulyenin kolesterol düşürücü özelliğini anlatan bir rehber hazırladı. Rehberde, haftada üç porsiyon kuru fasulye yemenin kolesterol düzeyini düşürdüğü belirtiliyor. Arizona Üniversitesi'nin araştırması, kuru fasulyenin düzenli yenmesinin, vücuttaki kolesterolü yüzde 8 oranında azalttığını ortaya koydu. Toronto Üniversitesi'nin yaptığı bir diğer araştırmada ise bu etkinin yüzde 30'lara ulaştığı bulgulandı.

DİYOR

KOLESTEROL
İki kaşık Bal, Üç tatlı kaşığı Toz Tarçın,450 gr.demlenmiş çay içerisinde eritilerek içildiğinde kan kolesterol seviyesi 2 saat içerisinde % 10 düşecektir.

enginar Kolesterolü düşüren, ülseri yok eden yeşil mucize

AKDENİZ yöresinde hasadı devam eden ve manav tezgahlarını süslemeye başlayan enginarın yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kolesterol, karaciğer rahatsızlığı, kanama, sindirim güçlüğü, yüksek ateş, ülser ve gut rahatsızlıklarına iyi geldiği açıklandı.

Dr. Atnan Uğur , "Bütün dünyanın sağlık ve lezzet yönünden kabul ettiği enginar sofralardan eksik olmamalı" dedi. Enginarın sağlık yönünden faydalarının sayılmayacak kadar çok olduğunu dile getiren Yrd . Doç . Dr. Atnan Uğur , en başta kolesterol düşürdüğünü belirtti.

Uğur , "Bu konuda yapılan bir araştırmada 220 mg /dl `den daha yüksek oranda kolesterolü olan hastalarda 12 haftalık tedavi sonucu önemli düşüşler saptanmıştır. Enginar yaprak ekstraktı kolesterolü safra tuzu şekline dönüştürür, safra akıntısını arttırarak onların vücuttan atılmasını hızlandırır aynı zamanda ülser sorununde iyileştirici etki yaratır. Yüksek kolesterol problemi olan 143 hastada yapılan bir araştırmada altı haftalık bir enginar yaprağı özü ile kolesterol oranlarında yüzde 10-15 oranında azalma meydana geldi. Başka bir çalışmada ise 557 hasta üzerinde yapılan denemeler sonucunda 43 gün boyunca günde 1.5 g enginar yaprağı özü alımında kan serumunda kolesterol ve trigliserid seviyelerinde önemli oranlarda azalmalar oldu.

İngiltere, düşürene `prim` ödüyor Türkiye `kolesterolden öl` diyor

Sosyal güvenlik kuruluşlarına bağlı hastalara `kolesterol ilacı yazmayı` zorlaştıran uygulama 6 aydır sürüyor. 1323 doktorun katıldığı ankete göre doktorların yüzde 90`ı kolesterol hastalarının yeterli tedavi alamadığını düşünüyor. İngiltere ise `kolesterolü güvenli seviyeye indiren doktora` ek prim ödeniyor.

ULUSLARARASI Para Fonu `nun (IMF ) `sağlık harcamalarını kısın` talimatına uymak için kolesterol ilaçlarının yazılımını ve kullanımını zorlaştıran hükümet, kolesterol hastalarına adeta `öl` diyor. Sosyal güvenlik kuruluşlarına bağlı hastalara `kolesterol tedavisinde ilaç yazmayı` zorlaştıran ve LDL (kötü kolesterol) sınırını yukarı çeken uygulama 6 aydır sürerken, www .doktoruz.com adlı web sitesine üye 1.323 doktorun katıldığı ankete göre, doktorların yüzde 90`ı Türkiye `de kolesterol hastalarının yeterli tedavi alamadığını düşünüyor.

RAPOR KARŞILIĞI TEDAVİ: Doktorlar ayrıca, dünyada bütün hastalarda LDL seviyesinin 100`ün altına indirilmesinin genel kabul gördüğünü, ancak Türkiye `de bu orana kadar tedavi hakkının sadece diyabet, kalp yetmezliği, yüksek tansiyon gibi hastalara `rapor karşılığı` tanındığını belirterek, kolesterol düşürme tedavisine getirilen zorlaştırıcı uygulamanın bir an önce kaldırılmasını öneriyorlar.

130`DA İLACI KES: 29 Nisan `da yayınlanan `bütçe uygulama talimatı` ile başlatılan uyugulamaya göre doktor herhangi bir sosyal güvenlik sistemine üye hastaya LDL seviyesi 160`ı aşmışsa kolesterol ilacı yazabiliyor. Hasta`nın ilacı alabilmesine doktor imzası da yetmiyor. Eczaneye LDL `nin 160 üzerinde olduğunu gösteren tahlil de gösterimek zorunda. LDL 130`un altına inince ilaç yazılamıyor.

BAKANLIK, `SORUN YOK `: Kolesterol düzeyleri konusundaki `ilaç yazabilme standartlarını belirleyen` sağlık bakanlığı yetkilileri, kolesterol ilacına ilk başlama seviyesinin bütün dünyada LDL 160 seviyesi olduğunu söylüyorlar. Bakanlıktan bir yetkili, `Biz de o nedenle 160`ı kabul ediyoruz. 160`ın altında ilaç verilmiyor bunun yerine hastaya diyet v.s. tavsiye ediliyor. Ancak diyabet, tansiyon, kalp gibi sorunlarda rapora bağlı olarak LDL 100`e kadar ilaç yazılabiliyor, ödemesi yapılıyor. Rapora konu olmayan durumlarda ayrıca tahlil sonucunu da istiyoruz. Bu tahlil 6 ayda bir yenilenmek zorunda` dedi. Aynı yetkili, kronik hastalıklarda 100`ün altına inmesi halinde doktorun devam kararı alabileceğini Maliye Bakanlığı `na bir yazı ile bildirdiklerini ancak bu yönde uygulama başlamadığını ifade etti.

Kolesterol tartışması

Dünyada riskli hastalarda LDL (kötü) kolesterolde güvenli düzey 100`ün altı kabul ediliyor ve doktor isterse 100`ün altında da tedaviye devam edebiliyor.

Türkiye `de ise sosyal güvenlik kuruluşlarına bağlı yüksek risk grubu hastalarına sadece raporla 100 LDL `ye kadar ilaç verilebiliyor.

Türkiye `de bir hastaya ilk kez kolesterol ilacı vermek için sınır 160 kabul ediliyor.

Bu hastalarda LDL 130`a inince ilaç kesiliyor, parası ödenmiyor.

Bir ankete göre doktorların yüzde 90`ı kolesterol hastalarının yeterli tedavi almadığını düşünüyor.

İngiltere `de aile doktorlarına, 1 yılda LDL kolesterol düzeyini 100`ün altına indirdikleri hasta sayısına göre ek prim ödeniyor.

Kolesterol nedir

KOLESTEROL, yaşam için gerekli olan mum kıvamında yağımsı bir maddedir. Beyin, sinirler, kalp, bağırsaklar, kaslar, karaciğer başta olmak üzere tüm vücutta yaygın bulunur. Vücut kolesterolü kullanarak hormon, D vitamini ve yağları sindiren safra asitleri üretir. Bu işlem için kanda çok az miktarda kolesterol bulunması yeterlidir. Eğer kanda fazla miktarda kolesterol varsa, bu kan damarlarında birikir ve kan damarlarının sertleşmesine, daralmasına (arteriyoskleroz) yol açar. Damarlar tüm vücutta yaygın olarak bulunur ve kalp, beyin, böbrek... gibi organlara kan taşıyarak bu organların görev yapmasını sağlar. Kolesterol, hangi organın damarında birikirse o organa ait hastalıklar ortaya çıkar. Örneğin, kalbi besleyen atardamarlarda (koroner arterler) kolesterol birikimi olursa, göğüs ağrısı, kalp krizi gibi sorunlar oluşur. Böbrek damarlarında kolesterol birikimi ise, yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliğine yol açabilir.

Kolesterol aşısı geliştirildi

İsveçli bilim adamları, bağışıklık sisteminin, kandaki yabancı kolesterol türlerini belirleyerek onları yok etmesini sağlayan bir aşı geliştirdi. Lund Üniversitesi `nde çalışan bilim adamları tarafından geliştirilen aşı, kolesterolün damarlarda oluşturduğu plakları da engelliyor. Uzmanlar, kobaylara damar tıkanıklığına yol açan plakları oluşturan lipoprotein parçacıkları enjekte etti. Aşının ardından kobayların damarlarındaki plak oluşumu yüzde 70 azaldı , yeni plak oluşumu da durdu

Türk insanında atalarından gelen `iyi kolesterol eksikliği` var

Kolesterol seviyemizde kalıtsal özelliklerin, yaşın, cinsiyetin ve stres seviyesinin de beslenme kadar önemli rol oynadığına dikkat çeken Prof. Dr. Mehmet Öz, uyardı: Türk insanında genetik olarak iyi kolesterol düşüklüğü var. Kötü kolesterolü düşürüp, iyi kolesterolü yükselten beslenme biçimi ve yaşam tarzı benimsenmeli...

İnsan kalbi vücuttaki en güçlü kaslardan biridir ve muazzam bir enerji santralidir; günde hiç ara vermeksizin 100 bin kez atar. Kalp yetmezliği batı dünyasında en önemli ölüm sebebi. Günümüzde kalp yetmezliğine en iyi çözüm, bu organı başka bir insan kalbi ile değiştirmektir. İşte sorun burada başlıyor, herkese yetecek kadar organ bulunamıyor. Bunun için kalbi iyi korumak gerekiyor...

* Kolesterol tamamen zararlı mıdır? Kolesterol tamamen zararlı değildir. Vücudumuz hormon üretimi, sinir yalıtımı ve hücre zarı oluşumu için kolesterol kullanır. Kolesterol vücutta doğal olarak oluşur ve yeterli oranda kalırsa, aslında sağlığımız için iyidir. Kolesterol olmadan vücudumuz sağlıklı hücre zarı yapamaz. Kolesterol iki farklı protein tarafından taşınır. İyi taşıyıcıya HDL denir. Bunlar süper karıncalara benzer; kolesterolü tuttular mı, bir daha asla bırakmazlar. Kötü proteinlere ise, LDL denir. Teşvik edildiğinde bu kötü protein parçalanmaya başlar ve taşıdığı kötü kolesterol vücudun her yerine dağılır. Kanınızda fazla kolesterol varsa, fazlalık kalp damarlarınızda depolanabilir, bu da kalp krizine neden olur.

ZAYIFLAR DA RİSK ALTINDA!

* Zayıf insanlarda neden kolesterol çıkıyor? İncecik bir insanda fazla miktarda kötü kolesterol olması, yüzde 5`lik bir risk. Tehlikeli yüksek kolesterolün genetik oranı yüzde 5`tir. Diğer tüm nedenler perhiz ve bizim yaşam tarzımızla ilgili.

* Kolesterol sadece yediklerimize mi bağlıdır? Hayır. Kalıtsal özellikler, yaş, cinsiyet ve stres seviyesi de rol oynar.

* Kolesterolün damarlarda nasıl bir etkisi var? Damarlarda yüksek tansiyon, şeker hastalığı, sigara hasar yaratıyor. Her biri damarların duvarını bozuyor. Yüksek tansiyon nedeniyle kan büyük bir hızla geçerken damar duvarını yırtıyor, şeker hastalığı hücreleri öldürüyor, genetik zararlar var, sigara da damarlara hasar veriyor. Duvar bozulduktan sonra tamir edilmesi gerekiyor. Burayı tamir etmek için kolesterol geliyor. Doymuş yağlı margarinden yapılan yağlı yemek yendiği için buraya gelen kötü kolesterol ise, damarın duvarını tamir edemiyor. Yani LDL proteini, dolaşım sırasında damar çeperlerine çarpar ve içindeki toksik kolesterolü damara aktararak plak oluşumuna neden olur. Vücuttaki kolesterol iyi ise, Omega 3, Omega 6 yağları veya saf tereyağından gelmişse, burayı temiz bir şekilde tamir ediyor.

* İyi kolesterol nasıl artırılabilir? Kötü kolesterol LDL `yi azaltmanın en iyi yolu, diyet veya geleneksel lipid düşürücü ilaçlar. Türk insanının atalarından süregelen, genetik iyi kolesterol HDL eksikliği var. Yakın zamanda, Kuzey İtalya `da Milano şehrinin hemen dışında bulunan Garda Gölü `nde yapılan bir gözlemden, bir araştırma doğdu. Bu bölgede yaşayanların HDL düzeyleri çok düşüktü. Fakat beklenilenin aksine, düşük kalp hastalığı oranına sahiplerdi. Araştırıldığında bu insanların süper yüklü HDL `ye benzer özel bir partiküle sahip olduğu ve aynı madde düşük HDL `li kalp hastalarına verildiğinde, bu hastalardaki plakların çözüldüğü gözlendi. Bu ilaçlar üç-beş yıl içinde kullanılabilir.

TOPRAKTAN ÇIKTIĞI GİBİ...

* Türk mutfağı kolesterolü dengeler mi? Geleneksel Türk diyeti bizleri obeziteye (aşırı şişmanlık) yatkın kılmıyordu. Çünkü biz seneler boyunca kendi geleneksel yemeğimizi sindirmeye ve yakmaya genetik olarak adapte olmuştuk. Bugün ise batı diyetinin yaygınlaşması sonucu, Türkiye `de obezite oranı son 10 yıl içerisinde iki kat arttı.

* Yağlar, karbonhidratlar, hepsi düşman mı? Yağların mı, karbonhidratların mı, yoksa proteinlerin mi bizim için kötü olduğunu yıllarca tartışmamızdan sonra daha berrak bir vizyona ulaşıyoruz. Bizim için hepsi iyidir. Fakat hepsi kötü de olabilir. Bu yüzden biyokimya üzerine konuşmak yerine, pratik yemek mesajlarına odaklanalım. Hedefler basit: Eğer yediğiniz besin topraktan çıktığı haliyle görünmüyorsa, risk alıyorsunuz demektir. Çok az yenilebilir beyaz besin toprakta yetişir. Bu yüzden beyazsa yemeyin. Bitkisel besinden zengin çilek, kiraz türü meyvelerle, turp cinsi sebzelerle ve soya fasulyeleriyle beslenin.

Kolesterole karşı zeytinyağı

Gelişen teknoloji ve onun getirdiği hayat biçimleri; kötü beslenme, hareketsizlik, stres ve çeşitli ilaçlar kalp-damar sağlığını bozarak birçoklarını yüksek kolesterolle yaşamaya mahkum etti.

İSTANBUL - Gelişen teknoloji ve onun getirdiği hayat biçimleri; kötü beslenme, hareketsizlik, stres ve çeşitli ilaçlar kalp-damar sağlığını bozarak birçoklarını yüksek kolesterolle yaşamaya mahkum etti. Uzmanlara göre kolesterolden uzaklaşmak için öncelikle bu hayat tarzlarını bırakmak sonra da hayvansal yağlardan uzaklaşıp zeytinyağı gibi bitki özlülerini tüketmek gerekiyor. Türkiye Hastanesi diyetisyenlerinden Bahattin Arslan , kandaki kolesterol seviyesini etkileyenlerin başında alınan yağların cinsi ve miktarının geldiğini söyledi. Arslan , `Özellikle hayvansal kaynaklı yiyecekler ve bunların yan ürünleriyle hazırlanan gıdalar (süt, yumurta, tereyağı, peynir) kolesterol miktarını artırabilir. Buna karşı bitkisel içerikli bazı yağların da kolesterol değerlerini düşürdüğü bilinmektedir. Bu sebeple mümkün olduğu kadar zeytinyağı ile sebze meyve, ton balığı, yağsız tavuk tüketilmelidir` diye tavsiyede bulundu

Kolesterole karşı doğal ürünler

AA- Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Utku Çopur , fazlası damar sertliği ve tıkanıklığına neden olan kolesterolün vücutta hormon, D vitamini ve yağları sindiren safra asitlerinin üretiminde kullanıldığını söyledi.

Kolesterolün büyük oranda vücutta üretildiğini, az bir kısmının ise dışarıdan besin yoluyla alındığını ifade eden Çopur , kalıtım, gıdalar, şişmanlık ve stresin kanda kolesterol düzeyini etkileyen faktörler olduğunu anımsattı.

Çopur , gelişmiş ülkelerde ölüm nedenleri arasında kalp ve damar hastalıklarının ilk sırada bulunduğunu, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, şişmanlık gibi sorunların düzeltilmesiyle bu ölümlerin önlenebileceğini dile getirerek, kolesterolü düşük tutmanın yolunun bilinçli beslenmeden geçtiğini bildirdi.

Diyette posalı besinlere bol miktarda yer verilmesi, meyve-sebzenin daha çok tüketilmesi ve kızartmalardan uzak durulmasının önemine işaret eden Çopur , yulaf, arpa ve pirinç kabuğunda bulunan posanın, karaciğerde kolesterol sentezini engelleyerek, kan kolesterolünün düşürülmesinde etkili olduğunun kanıtlandığını vurguladı.

Çopur , posanın, aynı zamanda kolesterolün vücuttan atılmasına yardımcı olduğu için daha çok tüketilmesi gerektiğini ifade ederek, `Mümkünse meyveler kabuğuyla birlikte tüketilmeli, meyve suları yerine meyvenin kendisi yenmelidir` dedi.

Prof. Dr. Çopur , keten tohumu yağı, ceviz, fındık, zeytin, soya ürünleri, kırmızı biber, sarımsak, soğan, havuç, enginar, brokoli, domates, maydanoz, limon, elma, greyfurt, portakal, limon ve tahılların kolesterol düşürücü besinler olduğuna dikkati çekerek, bu gıdaların diyette mutlaka yer alması gerektiğini kaydetti.

Çeşitli araştırmalarda sarımsağın, `İyi kolesterol` olarak bilinen HDL `nin seviyesini yükselttiği, buna karşın LDL kolesterol ve trigliseridlerin seviyesini düşürdüğünün kanıtlandığını dile getiren Çopur , `Fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar, kalp sağlığı ve kolesterolü düşürmek açısından değerli yağ asitlerine sahip olduğundan beslenmede yer almalıdır. Ancak, yağlı tohumların yağ içeriğinin yüksek olması nedeniyle fazla miktarlarda tüketilmesi, kan kolesterol oranını yükseltebilir. Günlük 6-8 adet fındık veya 2 adet ceviz

İyi kolesterol ilacı yolda

İyi kolesterolü yükseltmeye yönelik ilk ilaç, denemelerde çok etkili sonuç verdi. `Torcetrapib` iyi kolesterolü yükseltirken, kötüsünü de düşürüyor

REUTERS - LOS ANGELES - ABD `de henüz deneme aşamasında olan bir ilacın, `iyi kolesterol` olarak bilinen HDL `yi artırdığı açıklandı. Pennysylvania ve Tufts Üniversitesi uzmanlarının ortaklaşa olarak geliştirdikleri ilaç kötü kolesterol LDL `yi de düşürüyor. İyi kolesterol kalp hastalıklarına yakalanma riskini azaltırken, kötü kolesterol riski artırıyor. Kötü kolesterolü düşürmek için hastalara statin grubu ilaçlar veriliyor. Ancak aynı zamanda iyi kolesterolü yükseltmeye yönelik bir ilaç şimdiye kadar geliştirilmemişti. `Torcetrapib` adı verilen ilacın şimdilik sadece 19 hasta üzerinde denendiği ancak etkisinin güçlü olduğu belirtildi. İlacın piyasaya çıkması için henüz zaman olduğunu söyleyen uzmanlar, sıradaki aşamanın ilacın güvenilirliği ve çok sayıda insan üzerindeki etkisini ölçmek olacağını duyurdu . Pfizer firması tarafından üretilecek olan Torcetrapib, kolesterolü HDL `den LDL `ye taşıyan proteninin hareketini engelliyor. Böylece HDL seviyesi artarken, LDL düşüyor. Hastaların bir kısmına dört hafta `torcetrapib`, diğerlerine ise hem bu `torcetrapib` hem de statin grubundan `lipitor ` ilacı verildi. Sadece `torcetrapib` verilen hastalarda HDL seviyesi yüzde 46, her iki ilacı alanlarda ise yüzde 61 yükseldi. Altı hastaya ise araştırmanın son aşamasında günde iki kez `torcetrapib` verildi. Bu hastalarda HDL seviyesinin yüzde 106 arttığı görüldü. Kanda HDL `nin 40 miligramın altında olması kötüye işaretken, 60`ın üzerindeki seviyeler sağlıklı olarak nitelendiriyor

Kolesterolü azaltan besinler tüketin

Modern tıp kalp damar hastalığına bağlı ölümleri yüzde 25 oranında azaltsa da, koroner arter hastalığına bağlı ölümler birinci sıradaki yerini muhafaza ediyor.

Kalp damar hastalığının oluşumunu kolaylaştıran etkenlerin içinde kolesterol fazlalığı önemli bir yer tutuyor. Kanınızdaki kolesterol düzeyi ile koroner arter hastalığa yakalanma şanssızlığınız arasında belirgin bir ilişki var. Bu ilişki öncellikle zararlı -LDL - kolesterolün yüksekliğine sonra da faydalı -HDL - kolesterolün azlığına bağlıdır. Toplum taramaları ile elde edilen sonuçlar da bu bilgiyi doğruluyor. KORONER kalp hastalığı bakımından yüksek risk taşıyan sağlıklı insanlarda hastalık oluşumunun geciktirilmesi (birincil korunma) veya bilinen bir koroner arter hastalığı olanlarda kalp damarlarındaki daraltıcı plakların ilerlemesinin yavaşlatılması ya da geri döndürülmesi (ikincil korunma) amacıyla yapılacak çalışmaların ilk adımını LDL kolesterolün azaltılması çalışmalarının olması bundandır. Kolesterol düzeylerinin arzu edilen değerler içinde tutulmasında (total kolesterolün 190 mg/dl `den LDL kolesterolün 130 mg/dl `den daha düşük değerlerde sürdürülmesi) beslenme tarzınızın ve besin seçimlerinizin önemi büyüktür. Kolesterol sorunu olan insanların çoğunluğu sadece düşük yağlı, doymuş yağı azaltılmış, kolesterol içeriği sınırlanmış bir beslenme planı ile yetinmezler. Doğada mevcut doğal ve etkili kolesterol düşürücü besinlerin neler olduğunu öğrenmek ve onlardan yararlanmak isterler. Bu son derece haklı ve doğru bir davranış olmakla birlikte suistimale de açıktır. Bu yazıda sürekli ve düzenli olarak kullanıldıklarında kolesterol kontrolüne veya kolesterolün damar duvarı üzerindeki zararlı etkilerini azaltmaya yardımcı olabilecek besin unsurlarına değinilmektedir. Reçeteli ilaçları kullanmadan, tamamen doğal besinler ve bitkilerden yararlanarak kolesterolünüzü azaltabilir misiniz? Denemeye değer! İşte en çok bilinen, denenen ve güvenilen kolesterolsavar besinler: YULAF KEPEĞİ Kolesterol düzeyine etki yapan besinlerin en çok denenmişi yulaf kepeği olmalıdır. Yulaf zararlı (LDL ) kolesterolü azaltır. Ama faydalı (HDL ) kolesterolde bir değişiklik yapmaz. Yulaf kepeğinin sadece LDL kolesterolü değil kan şekerini, kan basıncını da dengelediği ve kilo kontrolünü kolaylaştırdığı da bilinmektedir. Günde 50- 100 gr. yulaf kepeği tüketimi bile kolesterolü azaltır. Tüketilen kepekli miktarı arttıkça kolesteroldeki azalma belirginleşmektedir. Yulafı yağsız süt içinde beş dakika pişirerek, soğuk süte ilave ederek veya doğrudan su ile her gün ilaç niyetine (!) yiyebilir, yağsız yoğurda ilave edebilirsiniz. CEVİZ-FINDIK-BADEM Bu üçlünün etkinlik sıralaması da yukarıdaki gibidir. Her üçü de tekli doymamış yağlarının yüksekliği nedeniyle zeytinyağına benzer. Çoklu doymamış yağ oranı biraz daha yüksek olan ceviz, aynı zamanda kalp dostu bir bitkisel omega -3 yağ asidi olan alfa -linolenik asitte de zengindir. Bu yağlı tohumların posadan ve antioksidan vitamin ve minerallerden (E vitamini, çinko, selenyum) bakımından da zengin olduğunu, bu besinlerde bol miktarlarda bulunan magnezyumun HDL kolesterolü arttırabileceği ve trigliseriti azaltabileceğini, kan şekerini dengeleyip kalbi güçlendireceğini de hatırlatalım. Günde 100 gram bademin veya 50-60 gram cevizin kolesterolü yüzde 15-20 oranında azaltabildiği belirlenmiştir. Kolesterol azaltayım diye cevizi-fındığı avuç avuç tüketmeye kalkmayın. Bizim önerimiz güne iki-üç ceviz veya fındıkla başlamaktır. Günde MUTLAKA üç elma yiyin Elma ve greyfurt dilimlerindeki ortak kolesterolsavar güç pektindir (pektin elma ve greyfurt suyunda bulunmaz). Günde üç elmanın düzenli olarak tüketimi kolesterol düzeyinde yüzde beşlik bir azalma yapabiliyor. Ayrıca elmada bulunan antioksidan flavonoid kuvarsetinin kolesterolün oksidasyonunu azaltarak damar zararını azalttığını da biliniyor. Günde bir-iki elmanın beslenme planınıza yerleştirilmesi zor olmayacaktır. Sarmısaktan sakın vazgeçmeyin Çok yetenekli bir mutfak doktoru olan sarmısağında kolesterolü azaltıp kanı sulandırarak damar sertliğini engellediğini gösteren çalışmalar vardır. Sarımsağın sadece zararlı LDL kolesterolü azaltmayıp faydalı HDL kolesterolü yükselttğini, kan basıncını düşürüp, antioksidan gücü ile LDL kolesterol oksidasyonunu da önlediğini göstermişlerdir. Sarmısağın kolesterol azaltıcı ve damar koruyucu desteğinden günde bir kaç diş sarımsak yiyerek ya da 100- 300 miligramlık sarımsak tabletlerinden günde birkaç adet içerek yararlanabilirsiniz. Sarmısağın çiğ veya pişmiş olması, dişlerin olduğu gibi ya da doğranarak yenmesi etkisini farklılaştırmamaktadır. Fazlasının gaz şişkinlik, yanma, ağrı gibi sindirim sorunlarına ve kokuya yol açabileceğini unutmayın. Keten tohumunu ihmal etmeyin Bitkisel omega-3 yağ asidi alfa linolenik asidin ucuz ve etkin bir kaynağı da keten tohumudur. 100 gram ceviz yağının 10, soya fasulyesi yağının yedi gram omega-3 içermesine karşılık, aynı miktar keten tohumu yağının 60 grama yakın omega -3 barındırdığını duyunca sakın şaşırmayın. Keten tohumu veya keten tohumu yağının tam bir omega -3 bombası olması, güçlü bir kolesterolsavar olmasına engel değildir. Ama unutmayın, keten tohumunun da enerji değeri çok yüksektir . Ayrıca fazla miktarda kullanımı gaz ve ishal de yapabilir. Bizim önerimiz kullanımını bir-iki yemek kaşığı ile sınırlamanızdır.

Kolesterolü düşüren en iyi 5 besin

Çözülebilir lif için yulaf: Yulaf ve arpa yüksek miktarda çözülebilir lif içerir. Yapılan araştırmalarda kalp hastalıkları oluşum riskini azalttığı belirtilmiştir.

Omega 3 yağ asitleri için balık: Omega 3 yağ asitleri LDL kolesterolü düşürürken HDL kolesterolü artırıyor. Haftada iki kez balık tüketilmesi tavsiye ediliyor

Sağlıklı yağlar için yağlı tohumlar: Yağlı tohumlar lif, E vitamini ve selenyum açısından zengindir. Bu lezzetli atıştırmalıklar bitkisel sterol içerikleri ile LDL kolesterolünü düşürmeye yardımcı oluyor. Fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumların tüketimi tavsiye edilir.

Bitki sterolleri ile zenginleştirilmiş besinler: Günlük olarak yaklaşık iki gram bitkisel sterollü ürünlerden kullanmak, yüksek kolesterolü ve yüksek LDL kolesterolü olan kişilere tavsiye ediliyor. Önemli bir ayrıntı ise bitkisel steroller herkes için uygun olmuyor. Kolesterol değerleriniz yüksek ise kullanımı tavsiye edilmiyor.

Soya: Soya ürünleri hayvansal ürünlerin yerine kullanılabilecek çok iyi alternatifler. Soya uzun yıllardan beri sağlığı koruyucu bir besin olarak biliniyor. Kolesterol seviyesini kesin olarak düşürdüğü söylenmese de yapılan çok sayıda çalışma, LDL kolesterolü yaklaşık yüzde 3 oranında düşürebildiğini gösteriyor.

Türk kadınlarına iyi haber

ABD`de American Journal of Cardiology adlı tıp dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, Türk kadınlarında iyi kolesterol düzeyi yükseldi. Doç. Dr. Can`ın araştırmasına göre de kadınların kolesterolü 15 yılda 5 mg/dl artış gösterdi. İyi kolesterol kalp ve damar hastalıkları riskini azaltıyor.

Araştırmanızın sonuçlarının anlamı nedir? Araştırma grubu olarak İstanbul `da 2 bin 686 kişinin kolesterol düzeyini 1990, 1996 ve 2003 yılında ölçtük. Erkeklerde 1990 yılında 38 mg /dl olan ortalama HDL değerini, 2003 yılında 39 mg/dl olarak, yani hemen hiç değişmemiş bulduk. Normalde iyi kolesterol HDL `nin 40 üzerinde olması gerekir. Kadınlarda 1990`da iyi kolesterol HDL 45 puan iken, 2003`te 50 puana yükselmişti. Bu kadınlar için iyi bir haber. Genel olarak HDL düzeyinin 1 puan artması kalp hastalığını yüzde 2-4 azaltır. a Kalp krizi riski azalıyor, öyle mi?

Evet. 5 puanlık iyi kolesterol düzeyi yükselmesi, ileride kalp krizi riskinin yüzde 10-20 azalacağını gösteriyor. a İyi kolesterol düzeyinin artmasını neye bağlıyorsunuz? 1990`lı yıllarda üniversite mezunu ve ekonomik durumu yüksek olanlarda obezite ve yüksek kolesterol sorunu büyük bir sorundu. 15 yıl gibi kısa bir sürede Türkiye `nin ortadirek sınıfını temsil eden ücretliler, ilköğretim ve orta öğretim mezunlarında obezite ve yüksek kolesterol yaygın hale geldi. Yaptığımız araştırmada kalp hastalığı açısından en şanslı grubun üniversite mezunu kadınlar olduğunu tespit ettik. İlkokul mezunu kadınların HDL düzeyi ortalaması 48`ken, üniversite mezunlarınınki 56 idi. Şişmanlama, sigara içme ve spor yapmama alışkanlığı HDL düzeyini düşürüp, damar sertliğini arttırıyor. Zeytin yağı ve fındık yağı gibi tekli doymamış yağ asidi tüketimi HDL düzeyini arttırıyor. Aynı araştırmada ilkokul mezunu kadınlarda obezite oranının 1990`da yüzde 9`ken, 2003`te yüzde 45`e çıktığını gördük. a Kolesterol düzeyi neden önemli?

Tedavimizi total kolesterol düzeyine göre değil, LDL düzeyine göre belirliyoruz. LDL kalp krizi, felç ve damar sertliğine yol açan kötü kolesteroldür. Kötü kolesterol düzeyi yüksek kişilerde yüksek tansiyon, şeker hastalığı, stres faktörlerinden biri varsa, kalp krizinden ölme riski artar.

a İyi kolesterol HDL `nin görevi nedir?

İyi kolesterol HDL , kötü kolesterolün damarlarda yaptığı tahribatı önleyen faydalı kolesteroldür. Kötü kolesterol yüzünden kalp ve beyin damarları içinde biriken tıkayıcı yağlar, HDL tarafından temizlenir. Bu yüzden HDL düzeyinin yüksek olması kalp krizi riskini düşürür.

GENETİK YAPILAR FARKLI

Türk toplumunun gerek genetik yapısı gerekse beslenme özellikleri, Avrupalı ve Amerikalılardan farklı. Kolesterol ilaçları ve kolesterol düşüren diyet programları ABD `de geliştirildiğinden, iki ülke arası farkların bilinmesi doktor ve hastalar için önemli. Türk toplumunda 1990`lı yıllarda yapılan araştırmalarda yüksek olması gereken iyi kolesterol düzeyinin çok düşük olduğu saptandı. Kötü kolesterol düzeyi ise İstanbul gibi gelişmiş şehirlerde yüksek, zeytinyağı tüketiminin yüksek olduğu Ayvalık `ta normaldi.

Depresyonda düşük kolesterol riskli

Araştırmaya katılanlardan Dr. Y. Kim Düşük kolesterol seviyesiyle intihar arasında bağlantıyla ilgili olarak daha fazla araştırma yapılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, `toplam kolesterol seviyesinin, depresyonlu hastalarda şiddetli intihar girişimi ve intihar riskini belirlemede ‘gösterge` olarak kullanabileceğini” söyledi. Araştırmada, ağır depresyona girerek intihar girişiminde bulunan 149 hastayla depresyona girmesine rağmen intihar girişiminde bulunmayan 149 hastanın karşılaştırıldığı bildirildi. Tıp çevrelerinde daha önce de düşük kolesterollü depresyonlu hastaların intihar ve şiddete eğilimli olduğu belirtilmiş, ancak iddialar tartışmalara neden olmuştu.

Günde bir yumurta kolesterolü düşürüyor yanlisi

Kahvaltıların değişmez besin, birçok yemeğin temel maddesi yumurta `beraat etti.` Kolesterolü yükselttiği gerekçesiyle hastalara yasaklanan yumurtanın, bilinenin aksine kolesterolü düşürdüğü belirlendi. Şimdi doktorlar kolestrolü yüksek hastalara yumurta öneriyor.

Yıllardan bu yana kolesterolü yükselttiği gerekçesiyle sofralardan uzaklaştırılan yumurtanın aksine düşürdüğü ortaya çıktı. Yumurtadaki doymamış yağ asidinin kolesterolün düşmesini sağladığını ortaya çıkaran bilim adamları, kolesterolü yüksek hastalara günde 1 yumurta önerdi. `Kolesterolü yükseltiyor` diyerek yıllardan bu yana suçladıkları yumurtanın suçsuz olduğunu belirten Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. Filiz Ersel , ``Artık kolesterol hastalarının diyet reçetelerine yumurta yazıyoruz`` dedi.

Kahvaltıların değişmez besini, sahanda sucuk, menemen ve omlet gibi yemeklerin temel maddesi yumurta, protein, demir, A, D, B ve E vitaminleri açısından önemli besin olduğu için doktorlar tarafından önerilmeye başlandı. Bu konuda pekçok ülkede yapılan araştırma ve deneylerin sürdüğüne dikkat çeken Filiz Ersel , şunları söyledi:

``Tıp dünyası yumurta ile ilgili son sözü henüz söylememiş olsa bile yumurtanın artık suçlu olmadığını biliyoruz. Kırmızı etle ilgili de çok sayıda çalışma devam ediyor. Ancak, kırmızı etin değil, yağlarının kolesterolü yükselttiği görüşü var. Yumurta için de aynı şeyi düşünüyoruz.``

Akdeniz Üniversitesi Diyetisteni Evren Kakan da, yumurtanın haksız yere uzun süre sofralardan uzak tutulduğunu savundu. Et, süt ve yoğurdu bol miktarda tüketen kişilerin haftada 3 yumurta yemesi gerektiğini belirten diyetisyen Kakan, ``Herkes günde 300 miligram kolesterol almalı. Fazlası zarar olduğu gibi kısıtlı olunca da vücutta olumsuzluklara neden oluyor. Yumurtadaki doymamış yağ asidi, kolesterolü düşürerek dengeliyor`` dedi.

Yumurta aklandı mı?

UZUN yıllardır, kolesterolle sorunu olanlara, ya da sorun yaşamak istemeyenlere, kaçınması gereken yiyecekler arasında yumurta sarısı da sayılırdı. Bunun gerekçesi de bir yumurta sarısında 250-300 mg. civarında kolesterol bulunmasıydı,

Son zamanlarda bu yöndeki tavsiyelerde bazı değişmeler oldu. Bu görüş değişmeleri dünkü gazetelerde haber olarak da yer aldı. Ne var ki haberi okuduğunuz zaman yanlış anlamlar ortaya çıkıyordu. Haberde, günde 1 yumurta sarısının kolesterolü düşürdüğü gibi bir anlam çıkıyordu. Buna gerekçe olarak, yumurtanın çoklu doymamış yağ içermesi öne sürülüyordu. Bu habere göre günde 1 yumurta kolesterolü düşürüyorsa, iki yumurtanın daha çok düşürmesi gerekmez mi? Çoklu doymamış yağlar kolesterolü düşürüyorsa, hastalarımıza ayçiçeği yağı içmelerini de tavsiye etmemiz gerekmez mi? Çoklu doymamış yağlar kolesterolü düşürmez, ancak artışına da neden olmaz. Yumurta sarısındaki yağlar doymuş yağlar olmadığı için, yağ içeriği açısından risk yok, ancak yumurtanın kolesterol içerdiği gerçeği de ihmal edilemez. İsterseniz size, son bilimsel araştırmaların ışığı altında yumurta konusunu özetleyeyim. Kolesterol açısından korunmak isteyenlerin, kolesterol içeren gıdalar kadar, doymuş yağ içeren gıdalardan da kaçınmaları gerekir. Doymuş yağlar, oda ısısında katı olan yağlardır. Tereyağı, iç yağı, kuyruk yağı, katı margarinler bunlara örnek olarak verilebilir. Yapılan çalışmalar, yumurta sarısındaki yağların doymuş yağ olmadığını ortaya koyunca, yumurtanın bu açıdan riski olmadığını ortaya koydu. Ancak bir insanın sağlığını etkilemeden gıdalarla günde alabileceği maksimum kolesterol miktarının 300 mg . civarında olduğu ve bir yumurta sarısının da bu miktara yakın kolesterol içerdiği dikkate alınınca, yumurtada sınırlama gerektiği ortaya çıkıyor. Eğer bir insanın kolesterol sorunu yoksa, günde bir yumurta yediği takdirde kolesterolü etkilenmez. Eğer bir insanın yüksek kolesterolü varsa ve bunu düşürmek istiyorsa, dışarıdan aldığı kolesterolü iyice düşürmesi gerektiği bir gerçektir ve bu kişinin yumurta tüketimine dikkat etmesi gerekir. Tıp ve insan sağlığı çok önemli ama çok da ayrıntılı bir konudur. Konunun ayrıntısını dikkate almayan kişiler, doğrulardan yola çıkarak yanlış sonuçlara varabilirler. Medya, sağlığın bir uzmanlık konusu olduğunu kavrayamadığı sürece bu yanlışlara sıklıkla düşecek gibi gözüküyor.

Kolestrole karşı çekirdek

Amerika`da yapılan bir araştırma, ay çekirdeği ile şamfıstığının, içerdiği phytosterol maddesi sayesinde kolesterolü düşürdüğü ortaya çıkardı.

Günümüzde en çok şikayet edilen yüksek kolesterole lezzetli çare bulundu. Yapılan araştırmalara göre en çok tüketilen kuruyemişler arasında bulunan ayçiçeği çekirdeği ve şamfıstığı içerdiği phytosterol (PS ) maddesi sayesinde kolesterolü düşürürken, kalp sağlığına iyi geliyor. Amerika `nın Virginia eyaletine bağlı Blacksburg`da bulunan Virginia Politeknik Enstitüsü ve Üniversitesi `nde yapılan araştırmalar, çekirdeğin ve şamfıstığının kalp rahatsızlıklarına iyi gelen ve kolesterolü düşüren phytosterol maddesi açısından en zengin çerez olduğunu ortaya çıkarttı. Araştırmacılar aynı özelliği taşıyan susam ve nohutun ise yemeklerde kullanımının çok fazla tercih edilmediğini belirtti. Diğer yandan kolesterolü düşürmek ve kalp rahatsızlıklarından korunmak için sadece yiyeceklerin yeterli olmadığı, düzenli bir diyetin ve sporun da sağlıklı bir hayat için etkin bir rol oynadığı belirtildi.

Kolestrol ilacı besinler

Bilim adamları milyonlarca insanın korkulu rüyası olan yüksek kolesterole karşı en etkili besinleri açıkladı

Bilim adamları milyonlarca insanın korkulu rüyası olan yüksek kolesterole karşı en etkili besinleri açıkladı14.08.2006Elma: Günde iki elma yemek, kötü kolesterolün oranını 1 ay içinde büyük ölçüde düşürüyor.

Sarımsak: Günde 3 diş sarımsak, kolesterol parçacıklarının atardamar duvarlarına yapışmasını engelliyor.

Çay: Kandaki yağı eritiyor, sık içildiğinde kolesterolün yükselmesini engelliyor.

Fasulye: Günde bir tabak yendiğinde kolesterolü 6 haftada yüzde 10 düşürüyor.

Soya: Et ve peynir gibi hayvansal ürünlere alternatif olarak gösterilen soya, doymuş yağ oranını azaltıyor.

Somon balığı: Omega 3 yağı kötü kolesterolü düşürüyor. Amerikan Kalp Sağlığı Derneği, haftada 2 adet somon balığı yenmesini öneriyor.

Avokado: İçindeki beta sitosterol adı verilen ve başka hiçbir meyvede bulunmayan madde, kötü kolesterol miktarını azaltıyor.

Ispanak: Günde yarım tabak ıspanak da kalp krizi riskini düşürüyor.

Çikolata: Sütlü çikolataya göre bitter çikolata 3 kat daha fazla vücuda yararlı antioksidan içeriyor. Bu antioksidanlar, kan pıhtılarının birbirine yapışarak büyümesini engelliyor. Ceviz, badem: E vitamini, magnezyum ve bakır içeren ceviz ve badem kalbin en büyük dostu

Kolesterolün 4 etkili silahı: Lif,omega-3, soya ve niasin

Kolesterolün 4 etkili silahı: Lif,omega-3, soya ve niasin
Kolesterol zehir değil, aksine yaşam için gerekli` diyen kalp uzmanı Dr. Özgen Doğan ekliyor: Kovboy filminde olduğu gibi üç çeşit kolesterol var: İyi, kötü ve çirkin! Önemli olan kolesterolün kanda yüksek olmaması. Bunun için omega-3`lü, lifli ve soyalı gıdalarla beslenin, bir de niasin vitamini alın ..

Kalp sağlığıyla ilgili olarak `Kalbim Doktoruma Bir Sorum Var` adlı kitabı önümüzdeki hafta yayımlanacak olan ABD New York Cornell Üniversitesi Kardiyoloğu Doç . Dr. Özgen Doğan ; bugün kolesterolle ilgili soruları yanıtladı:

* Kolesterol vücut için zehir mi? Kolesterol bir zehir değil; aksine yaşam için gerekli. Kolesterol, balmumuna benzeyen steroid moleküldür. 17 Nobel ödülü, binlerce bilimsel yazı ve gazete haberleri bu küçük molekülü konu etti. Vücudumuzda yaşam için gerekli 100 gram kolesterol bulunur. Hücre zarının, D vitamininin, safra asitlerinin, erkek ve kadın hormonlarının yapımında kolesterolün rolü çok önemli. Karaciğerimiz günde bin 500 miligram kolesterol yapar, özellikle geceleri ürettiği kolesterol çok yüksek miktardadır. Kolesterolünüzü düşürmek için ilaç alıyorsanız; en doğru zaman gece yatmadan önce almak. Böylece yüzde 5 daha fazla azalma sağlayabilirsiniz. 150-250 miligram kolesterolü yiyeceklerden alırsınız; özellikle hayvansal gıdalardan ve yumurtadan. Kısacası `kolesterolüm var` demek pek anlamlı değil; çünkü hepimizde bu var! Önemli olan kanda yüksek seviyelerde olmaması.

İYİ, KÖTÜ VE ÇİRKİN!..

* Kolesterolün iyisi olur mu? Bilmemiz gereken üç çeşit kolesterol var. Eski bir kovboy filmi gibi: İyi, kötü ve çirkin! İyi; HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein), kötü; LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) ve çirkin; trigliseridler. LDL ; karaciğerden organlara kolesterol taşır, damarlardaki plaklar bu kolesterolle oluşur. HDL ise kolesterolü damarlardan karaciğere götürür, böylece plaklar engellenir. Karaciğerden bağırsak yoluyla atılır. Trigliseridler, yağ dokusunun kolesterolüdür. LDL kadar olmasa da zararlıdır. Şeker hastalarında fazlaca bulunur.

* Kolesterolü düşürmek için kullanılan bitki sterolleri ve stanolleri hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu maddeler bitkilerden veya reçineden elde edilir. Kötü kolesterolün bağırsaktan emilimini azaltarak düşürür. Bu maddeler 1950`den beri bilinir. 1990`larda yağ olarak piyasaya çıkmıştır. Kolesterole kimyasal olarak çok benzerler. Kolesterol hayvan hücrelerinin duvarında, steroller ise bitkilerin duvarında bulunur. Bu benzerlikten dolayı bu maddeyi yediğiniz zaman kolesterol bağırsakta emilmez ve dışkı ile vücuttan atılır.

* Kolesterol düşürücü ilaçlar olan statinler iktidarsızlık yapar mı? Daha önce de bahsettiğim gibi kolesterol bir zehir değil. Aksine hücre zarının yapı taşı. Erkek ve kadın hormonlarının yapımında gerekli olduğu için azaltılmasının iktidarsızlığa yol açtığına dair söylentiler var. Ancak bunu kanıtlayan herhangi bir araştırma kaydedilmedi. Diğer taraftan erkeklerdeki iktidarsızlığın nedeni hormonların azalması değil, erkeklik organındaki damar sertleşmesi. Bu yüzden kolesterolün azaltılması ile bu organdaki kan akımı iyileşir ve böylece cinsel güç yani sertleşme gerçekleşir.

* Lifli gıda tüketiminin kolesterol düşürücü etkileri var mı? Lifli gıdalar kolesterolü düşürür. Bunun nedeni tam olarak bilinmiyor. Lifler bağırsakta safra asitlerini bağlar ve bu karışım dışkıyla vücuttan atılır. Safra asitleri kolesterolden yapılır. Genellikle kaybedilmeyen safra asitleri atıldıkça yenisi kolesterolden sağlanır ve böylece kandaki kolesterol seviyesi düşer.

* Günde ne kadar lif tüketilmeli? Günde 25 gram civarında lif alırsanız LDL `niz düşer. 25 gram lifin nasıl hesaplandığını merak ediyorsanız işte size birkaç örnek: Yarım su bardağı fasulyede 7 gram, nohutta 5 gram, ıspanakta 2 gram, havuçta 3 gram, elmada 4 gram, portakalda 3 gram, muzda 2 gram, 5 hurmada 9 gram lif vardır.

BALIK YE, OMEGA -3 AL!

* Soyanın kolesterole etkisi ne? Soya bir protein. Protein gereksiniminizi sadece soyadan alırsanız kolesterolünüz yüzde 25 düşer. Günde 25 gram soya proteini almanız tavsiye edilir (soya sütü, soya burger, soya sosisi, soyadan yapılmış yağlar ve tofu). Bu, lif ile aynı oranda. Soyanın içinde izoflavonlar bulunur ve kadın hormonu östrojene benzer etkiler gösterir . Soyanın kanser riskini artırdığını gösteren bilimsel bir araştırma yok. Yarım su bardağı soya sütünün içinde 8 gram soya proteini bulunur.

* Omega -3`ün kolesterole etkileri neler? Omega -3; balık yağı, semizotu ve ketentohumunda bulunan bir yağ asidi. Özellikle yağlı soğuk su balıklarında bulunur. En çok somon, sardunya , ringa balığı ve uskumruda mevcuttur. Doğal yetişmiş balıklar ve çiftlik balıkları arasında omega-3 miktarı açısından büyük fark var. Suni üretilen balıkların neyle beslendiği önemli. Günde 4 gram alınan Omega -3, trigliseridleri yüzde 25-n0 arası düşürür. HDL `yi yüzde 5 artırır. Damarlarımıza en çok zarar veren küçük ve yoğun LDL kolesterolü de önemli oranda azaltır. Yapılan bir araştırmaya göre; kalp krizi geçirmiş hastalarda kullanılırsa ölüm riski yüzde n5 azalıyor.

* Trigliseridler nasıl düşürülebilir? Çirkin kolesterolün 150`nin altında olması gerekir. Vücudumuzdaki en yaygın yağ biçimidir. Yaşam biçimi değişiklikleri ile vücudun en çabuk etkilenen yanıdır kolesterol. Kilo kaybı, egzersiz, niasin , omega - 3 ve düşük yağlı diyet ile düşmesini sağlayabilirsiniz. Steroid hormonlar, aşırı alkol, sigara, fazla kilo ve şeker ise hastalığın seviyesini artırır.

* Kolesterolü düşürebilecek vitamin var mı? Niasin ; bir tür B vitaminidir ve özel durumlarda çok faydalı olabilir. İyi kolesterolünüz düşükse en etkili ilaçtır. HDL `nizi yüzde 10-30 artırabilir. Günde 2 grama yakın almanız gerekir. Sabah aspirin içtikten 20 dakika sonra alınırsa daha iyi olur. Ayrıca sığır eti , tavuk, tahıl unu, mısır unu, yumurta ve sütte de bolca niasin bulunur.

Kolesterol kalbin sinsi düşmanı

Abant İzzet Baysal Ünivresitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. Cihangir Uyan, kolesterol düzeyleri yüksek olan kişilerin kalp hastası olma ihtimallerinin yüksek olduğunu söyledi

Abant İzzet Baysal Ünivresitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. Cihangir Uyan, kolesterol düzeyleri yüksek olan kişilerin kalp hastası olma ihtimallerinin yüksek olduğunu söyledi01.12.2005Kolesterolün vücudun bütün hücrelerinde bulanan yağ benzeri bir madde olduğunu belirten Prof. Dr. Uyan, `Hücre zarıyla bazı hormonların yapımında kullanılan kolesterolün kanda fazla miktarda bulunması son derece zararlıdır. Karaciğerde üretilen kolesterol, et ve süt ürünleriyle yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinlerde de bulunur` dedi.

Kan kolesterol düzeyinin yüksek olmasının kalp- damar hastalığı riskini arttırdığını söyleyen Prof.Dr. Uyan, kişinin kolesterol düzeyi ne kadar yüksekse, kalp hastası olma ihtimalinin de o kadar yüksek olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Uyan, `HDL , yani iyi kolesterol damarlardaki kolesterol birikimini önler. Türk Kardiyoloji Derneği tarafından yapılan araştırmaya göre, Türk toplumunda HDL kolesterol değerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Kanda yüksek olduğu zaman damarların iç yüzüne yapışarak burada plaklar oluşumuna neden olan LDL yani kötü kolesterol, plaklar üzerinde oluşan çatlaklarda gelişen pıhtıların damarları tıkayarak kalp krizine ve felce neden olabiliyor` dedi.

Normal kolesterolün 200 mg LDL `den düşük olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Uyan, `LDL yani kötü kolesterolün normal sınırı 100 mg LDL `den düşük olup, 130 mg LDL ve üzerinde bulunmaması ise tehlike sınırları demektir. HDL yani iyi kolesterol ise normalde 40- 65 mg LDL olup, ideali de 65 mg LDL `den yüksek olması gerekir` dedi.

20 yaş üzerindeki tüm bireylerin kan kolesterol düzeylerini bilmeleri gerektiğini söyleyen Prof.Dr. Uyan, şöyle devam etti:

`Özellikle anne, baba veya kardeşlerin de erken yaşta kalp hastalığı olduğu bilinen kişiler ve şeker hastaları mutlaka kan kolesterollerini ölçtürmeli ve gereken önlemleri almalıdır. Kilo artışının kolesterolü yükseltici bir faktör olduğu unutulmamalı, sigara ve alkol içilmemeli, günde en az 30 dakika sürecek yürüyüşler yapmaya özen gösterilmelidir.

Kolesterol efsanesi

Kolesterol efsanesi

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta yazıyor:

Kolesterol, hücreyi dış etkenlere karşı koruyan hücre duvarının temel yapıtaşıdır ve birçok kimyasal reaksiyonda rol alır. Mesela kortizol, testosteron, östrojen... gibi üreme hormonları, D vitamini ve safra asitleri kolesterolden üretilir. Bunun için kanda çok az kolesterol olması yeterlidir.

Kolesterol suda erimediğinden, kanda `lipoprotein` adı verilen maddelerle taşınır. Lipoproteinlerin, dansitelerine göre HDL ve LDL olmak üzere başlıca iki türü vardır. Kanımızdaki kolesterolün yüzde 60-80`i LDL , yüzde 15-20`si HDL ve kalan küçük kısmı ise başka lipoproteinlerle taşınır.

Kolesterol karaciğerden damarlara LDL ile damarlardan karaciğere ise HDL ile taşınır. LDL için `kötü kolesterol` ve HDL için de `iyi kolesterol` isimleri kullanılır.

Kanlarında LDL -kolesterol yüksek olanlarda kalp krizi riskinin arttığı, HDLkolesterol yüksek olanlarda ise bu riskin azaldığını gösteren bazı araştırmalar vardır. Başka bir deyişle; HDL /LDL oranın düşük olması koroner kalp hastalıkları için bir risk faktörü olarak kabul edilir.

Ancak, risk faktörü hastalıkla aynı şey değildir. Kalp krizine yol açan bir faktör aynı zamanda HDL /LDL oranını da azaltıyor olabilir. Gerçekten de bu oranı etkileyen pek çok faktör vardır.

Mesela sigara içilmesi, obezite, hareket azlığı, diyabet, stres ve hipertansiyon... LDL `yi artırır, HDL `yi azaltır, dolayısıyla HDL /LDL oranı da azalır. Kalp krizi veya inme0 HDL /LDL oranı düşük olduğu için değil, sigara, obezite, diyabet, hipertansiyon, stres... yüzünden meydana gelir.

Tek başına kanda kolesterol yüksekliği veya HDL /LDL oranı düşüklüğü tehlikeli bir şey değildir. Bu nedenle de sadece kanda kolesterol, HDL ve LDL ölçtürülüp bunların sonuçlarına göre kolesterol düşürücü ilaç tedavisine başlanması yanlıştır.

Çoğu kimse, kanda kolesterol ne kadar yüksekse damar sertliği ihtimalinin de o kadar yüksek olduğunu sanır. Oysa, kalp krizi ve inmelere neden olan damar sertliğinin kan kolesterol düzeyiyle de bir ilişkisi yoktur. Nitekim, diyette çok fazla hayvansal yağ ve kolesterol bulunması damar sertliğini dolayısıyla da kalp krizini kolaylaştırmaz. Kalp krizi geçiren hastalar incelendiğinde bunların diğer insanlardan daha fazla hayvansal yağ yemedikleri görülür.

Bunun tam tersi de doğrudur: Kanda kolesterolün düşük olması veya HDL /LDL oranının yüksek olması, `o kişide damar sertliği ve kalp krizi olmayacak` demek değildir.

Halkımızın genetiği kötü kolesterole yatkın

Dünya Sağlık Örgütü , kalp ve damar hastalıklarına neden olan yüksek kolesterolü insanlığın son 50 yıldaki en büyük düşmanı ilan etti. Batılı toplumlarda yüksek kolesterolden kaynaklanan hastalıklar ölüm sebepleri arasında ilk sırada yer alıyor. Türkiye `de de beslenme ve hayat tarzındaki değişiklikle birlikte yüksek kolesterol sorunu hızla artıyor. Üstelik Türk halkı genetik açıdan kolesterolün olumsuz etkilerine daha yatkın. Herkesin duyduğu ancak yeterince bilinmeyen kolesterol aslında bir yağ molekülü. Hem yiyeceklerde bulunuyor hem de karaciğer tarafından üretiliyor. Vücut, bazı hormonları üretebilmek ve yağ asitleri ile D vitaminini sindirebilmek için kolesterole ihtiyaç duyuyor. Ancak vücuda fazla miktarda alınan ve kullanılamayan kolesterol damarlarda birikerek tıkanmalara neden oluyor. Tıp dünyasında damar tıkanıklığına yol açan kolesterole, kötü kolesterol (LDL ) tehlikeli olmayan tipine de iyi kolesterol (HDL ) adı veriliyor. Kötü kolesterol, hayvansal gıdalar ve katı yağlarda bulunuyor. Antalya `da düzenlenen 21. Ulusal Kardiyoloji Kongresi için Türkiye `ye gelen dünyaca ünlü Danimarkalı kalp-damar uzmanı Prof. Dr. Terje Pedersen , Türk halkına `kolesterole dikkat` uyarısında bulundu. Türkiye `de yüksek kolesterole bağlı hastalıkların düzenli biçimde arttığını belirten Pedersen , `Gelişmekte olan ülkelerde beslenme tarzı hızla değişiyor. Artık buralarda aşırı yağlı ve hazır gıdalar daha fazla tüketiliyor, insanlar daha az fiziksel aktivite yapıyor. Türkiye de bu ülkelerden biri.` dedi. 1970`lere kadar çok fazla et ve tereyağı tüketilen Finlandiya `da ölümlerin yüzde 70`inin kalp damar hastalıklarından kaynaklandığına dikkat çeken Pedersen , `Son 30 yıldaki bilinçlenmeyle Finlandiyalılar hayvansal gıda yerine sebze ve meyveye ağırlık verdi. Böylece kolesterol seviyesi düşürülerek kalp damar hastalıklarından ölümler yarı yarıya azaltıldı.` diye konuştu. Terje Pedersen , şişmanlığın da hızla arttığı Türk halkına yüksek kolesterolden korunmak için şu önerilerde bulundu: `Hayvansal yağlardan mümkün olduğunca kaçının. Bol bol sebze meyve tüketin. Haftada en az üç kez ter atacak kadar spor yapın.` Pedersen , sağlıklı kişilerin bile 30 yaşından itibaren her 5 yılda bir kolesterolünü ölçtürmesi gerektiğini kaydetti. İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü `nden Prof. Dr. Vedat Sansoy ise Türklerin genetik açıdan kötü kolesterole yatkın olduğunu söyledi. Genetik etkiyle birlikte yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının da Türkiye `de kolesterolü ciddi bir sorun haline getirdiğini dile getiren Sansoy, `15 yıl öncesine oranla şişmanlık yüzde 50 arttı. Çok fazla sigara tüketiyoruz, yanlış besleniyoruz ve spor yapmıyoruz. Bu nedenle toplum olarak kötü kolesterolümüz yükseliyor, iyi kolesterolümüz ise düşüyor.` şeklinde konuştu. Kolesterolden korunma önerileri Meyve, sebze, ekmek, makarna, nohut ve fasulye gibi nişasta ve lif açısından zengin olan yiyecekleri tercih edin . Hayvansal yağ tüketiminden kaçınmaya çalışın. Düzenli egzersiz yapın. Kiloluysanız, zayıflayın

Kolesterol sorununu çözmek için öneriler

Kolesterol sorununu çözmek için öneriler

Zararlı kolesterolün (LDL) yüksekliği koroner kalp hastalığına yakalanma olasılığını arttıran çok önemli bir etkendir ama bu hastalığa yakalanmayı kolaylaştıran daha başka faktörler de vardır.

Bunların en iyi bilinenleri iyi (hayırlı) kolesterol HDL `nin düşük olması, trigliserit seviyesinin çok yükselmesi, kan şekerinin artması, kan basıncı yüksekliği, hareketsiz bir yaşam tarzı, stres yönetimi bozukluğudur.

KOLESTEROL sorununun çözümünde doktorunuzla birlikte çalışmalısınız. Doktorunuzla iyi bir iletişim kurarsanız çözümü daha kolay anlar, başarı şansınızı artırırsınız. Kolesterol problemini çözerken doktorunuzun beslenme uzmanlarından ve/veya fiziksel aktivite desteğinden de yararlanmak isteyeceği aklınızda olsun. Sorunun uzun dönemli ve muhtemelen yaşam boyu gereken bir süreç olduğunu unutmayın. Anlamadığınız şeyleri mutlaka sorun. Tedavi sürecine siz de katılın. İyi ve kötü kolesterol ile trigliserit seviyelerinizi çizelgelerle izlemeye çalışın. Hedeflerinizi iyi anlamaya ve bu hedeflere nasıl ulaşacağınızı kavramaya bakın. Yaptığınız hataları, kaçamakları, aklınıza gelen soruları, yaşadığınız sorunları doktorunuza, diyet ve egzersiz uzmanınıza samimiyetle anlatın. Problemin çözümüne yaşam tarzı değişikliklerinin tedavi edici yararlar sağladığını lütfen unutmayın. Kısacası, siz de bir kolesterol uzmanı olmaya bakın!

İLAÇSIZ AZALIR MI?

Yüksek olduğu kesinleşmiş LDL kolesterolün düşürülmesi gerektiğinde bilim insanları hemfikirdir. Eğer yüksek LDL kolesterolünüz varsa bunu azaltmak zorundasınız. Bu işe önce kolesterol ve doymuş yağlardan zengin besinleri azaltarak başlamalı, kan şekeri artışı veya trigliserit fazlalığı gibi hazırlayıcı sorunları önleyen yeni bir beslenme planı yapmalısınız. Bu önlemleri egzersiz-aktivite artışı ile desteklemelisiniz. Ek olarak, kolesterol kontrolünü kolaylaştırdığı bilinen besinlerden (yulaf kepeği, elma, yeşil çay, incir, ceviz, fındık) yararlanmanızda fayda var. Olanağınız varsa bitki stanol ve sterolleri ile güçlendirilmiş şifalı besinlerden de yararlanabilirsiniz. Bu önlemlerin hafif veya orta düzeydeki bir kolesterol sorununu çözmeye yeteceğini bilmelisiniz. Anlayacağınız kolesterol ilaçlarına başlamadan önce atacağınız pek çok adım var.

Bu adımlardan biri de besin destekleri olabilir mi? Bu sorunun yanıtı henüz tam açık değil. Besin desteği üreticileri bitkisel stanol ve sterolleri ve LDL kolesterolü azaltabileceği ileri sürülen diğer bazı doğal ürünleri (Octaconazol, Red yeast extract) içeren kapsül veya tabletlerden de yararlanabileceğinizi ileri sürüyor. Bu besin desteklerinden yararlanmadan önce doktorunuzdan yardım isteyebilirsiniz.

İLAÇ NE ZAMAN?

Eğer LDL kolesterolünüz hala yüksek seyrediyorsa, ilaca başlama konusunu bir kez daha düşünün! Çünkü kolesterol ilaçlarına kimlere, ne zaman ve ne dozda başlanacağı konusunda henüz tam bir fikir birliği yoktur. Bunun nedeni tıbbın o meşhur `hastalık yok, hasta vardır` yaklaşımının yüksek kolesterolün tedavisinde geçerli olmasıdır. LDL kolesterolü 180-200 arasında seyreden, iyi kolesterolü (HDL ) 80-100 aralığında olan, ailesinde kalp-damar hastalığı öyküsü bulunmayan ve hiçbir şikayeti olmayan yeni menopoza girmiş bir kadına kolesterol düşürücü ilaç kullanmak gerekmeyebilir. Kötü kolesterolü 160 civarında olan buna karşılık iyi kolesterolü (HDL ) 35`i bir türlü aşamayan, annesi 50 yaşından önce kalp krizi geçirmiş, teyzesi diyabet ve felç sorunu yaşamış aynı yaşta bir kadın kolesterol düşürücü ilaç programına alınabilir. Bu hasta daha önce kalp krizi geçirmiş, baypas veya stent tatbik edilmiş biriyse, LDL kolesterolünü 70`lere kadar düşürmekte, agresif bir tedavi planını ısrarla sürdürmekte fayda vardır. Eğer böyle bir öyküsü yoksa, kötü kolesterolü 100 civarında tutmak yetecektir. Kısacası, kolesterol tedavisine ne zaman ve ne gibi araçlarla başlanacağı hekimin tecrübesinde, hastanın kişisel sağlık hikayesi ve mevcut sağlık düzeyinde saklıdır.

HASTALIK HASTALIK ÜRETİR

Kolesterol yüksekliğinin bazen başka bir sağlık sorununa bağlı olabileceğini de bilmelisiniz. Şeker hastalığı veya tiroid bezi tembelliği sonucu ortaya çıkan bir kolesterol yüksekliği sorununu, kan şekerini düşürmeden ya da tiroid bezi yetersizliğini düzeltmeden çözemezsiniz. İkincil sebeplere bağlı kolesterol yüksekliklerinin böbrek hastalıkları ve bazı metabolik sendromlar nedeniyle de oluşabileceğini hatırlatalım. Fazla miktarda alkol tüketiminin de trigliserit ve LDL kolesterolde artışa neden olabileceğini unutmayalım!

Kolesterol seviyenizi bazı ilaçların etkileyebileceği aklınızda olsun. İdrar söktürücü Tiazid diüretikleri, tansiyon düşürücü Beta blokerler, bağışıklık baskılayıcı Siklo siporinler ve akne tedavisinde kullanılan Retinoidler bazı kişilerde kolesterol seviyesini arttırabilirler.

Kolesterol yüksekliği deyip geçmeyin. Kolesterol yüksekliği olan bir hastaya doğru teşhisi koymak ve onu tedavi etmek ciddi bir deneyim ve bilgi ister. Kolesterol düşürücü ilaçların oluşturabildikleri yan etkilerin önemi dikkate alınırsa, bilgiye ve uzmanlığa en çok bu sorunda ihtiyaç vardır